PROTOCOL 1 AMC: SCREENINGSTEST HYPERALDOSTERONISME
Medicatie:
Vanwege hun mogelijke invloed op de renine-aldosteron as dienen alle antihypertensiva in principe ruim van te voren gestaakt te worden.
3 maanden tevoren stop: drop
6 weken tevoren stop: diuretica, oestrogenen, spironolacton.
2 weken tevoren stop: ACE-remmers, beta-blokkers, calciumantagonisten, sympathicomimetica, NSAID's.
Indien beslist noodzakelijk kan doxazocine (Cardura) worden voorgeschreven (Young et al. 1990). Bij patiënten die desondanks een onacceptabel hoge bloeddruk houden eventueel een ß-blocker (Selokeen ZOC tot 2 dd 50 mg), in uitzonderlijke gevallen te combineren met een Ca-antagonist.
Uitvoering:
1. Uitplassen iedere ochtend 09.00 uur; urine eerste ochtend wegspoelen, tweede en derde ochtend in bokaal.
2. Alle urine verzamelen gedurende 2x 24 uur urine van 09.00h tot 09.00h . Per 24 uur in separate bokaal. Bokalen bewaren in koelkast.
3. Na 48 uur inleveren van de twee bokalen.
4. Bepalen per 24 uur: volume, natrium, kalium, creatinine, aldosteron.
5. Patiënt is nuchter bij aankomst op de funktiekamer, en blijft nuchter gedurende het onderzoek; roken niet toegestaan. Geen medicijnen innemen op de ochtend van de test.
6. Onmiddellijk na aankomst op de funktiekamer bloed afnemen bij zittende patiënt (na inbrengen venflon): 4,5 ml heparine buis voor plasma aldosteron, 4,5 ml EDTA buis voor plasma renine aktiviteit. Buisjes direkt naar laboratorium op kamertemperatuur.
6. Noteren medicatie; bloeddruk meten en noteren.
7. Patiënt 2 uur laten rondlopen. Vervolgens bij staande patiënt afname 4,5 ml heparine buis voor natrium, kalium, creatinine, 4,5 ml heparinebuis voor plasma aldosteron concentratie (PA) en 4,5 ml EDTA buis voor plasma renine aktiviteit (PRA). Buisjes direkt naar laboratoria op kamertemperatuur.
Bepalingsmethoden:
Aldosteron: commercial RIA, coat-a-count, Diagnostic Products Corporation, Los Angeles, CA.
PRA: RIA (Hollemans et al., 1969).
Aldosteron in urine: urine extractie met ethylacetaat gevolgd door RIA (zie hierboven bij aldosteron).
Referentiewaarden AMC Amsterdam:
Aldosteron: referentie waarde volgens fabrikant < 0.35 nmol/l.
Detectiegrens: 0,03 nmol/l. Omrekening: 1 ng/dl = 0.028 nmol/l.
Plasma renine aktiviteit: range 1-9 ng A1/ml/h (Hollemans et al., 1969). Detectiegrens: 0,3 ng A1/ml/h.
Aldosteronexcretie 24h urine: eigen referentiewaarden vooralsnog onbekend. Bravo et al. (1983): cut off point < 14 µg/24h.
Omrekening: 14 µg/dag = 39 nmol/24h.
Ratio PA/PRA: ratio ng/dl > 25 komt overeen met ratio nmol/l > 0.70 ng/ml/h ng/ml/h
Interpretatie:
1. plasma kalium < 3,5 mmol/l en kaliumexcretie in 24 uurs urine > 30 mmol/24h
2. PRA na 2 uur rondlopen: < 1 ng/ml/h
3. ratio PA (nmol/l)/PRA (ng/ml/h) na 2 uur rondlopen > 0.70
Indien aan minimaal twee criteria wordt voldaan is de screeningstest positief en volgt de confirmatietest (protocol 2).
Indien PA en PRA verhoogd zijn en de PA/PRA ratio < 0,28 : cave secundair hyperaldosteronisme (Young and Hogan, 1994). Indien PA en PAC beide verlaagd zijn: cave congenitale bijnierhyperplasie, exogeen mineralocorticoïd, DOC producerende tumor, Cushing syndroom, 11-beta-OHSD deficientie (zie supplement 1).
NB 1. Bij patiënten met chronische nierinsufficientie of een SIADH bestaat de mogelijkheid van een vals verhoogde aldosteron/renine ratio (McKenna et al., 1991).
NB 2. De onmiddelijk bij binnenkomst afgenomen buisjes bloed dienen niet in de interpretatie te worden meegenomen (dataverzameling).
NB 3. De excretie van aldosteron in de 24 uurs urine dient eveneens als dataverzameling en wordt niet betrokken in de interpretatie.
referentiewaarden UMC Utrecht:
- PRA (fmol/L/s) 100-650 (na 1.5 uur liggen) / 150-1800 (na 1.5 uur staan)
- PA (pmol/l) 80-450 (na 1.5 uur liggen) / 150-1250 (na 1.5 uur staan)
- PA/PRA (ratio) 0.4-3.2 (na 1.5 uur liggen) / 0.3-2.3 (na 1.5 uur staan)
- Normaal 33 (na 1.5 uur liggen) / 67 (na 1.5 uur staan)
Primair hyperaldosteronisme:
- PRA (fmol/L/s) 30-80 (na 1.5 uur liggen) / 40-90 (na 1.5 uur staan)
- PA (pmol/l) 300-1400 (na 1.5 uur liggen) / 90-1200 (na 1.5 uur staan)
- PA/PRA (ratio ) 5-45 (na 1.5 uur liggen) / 10-105 (na 1.5 uur staan)
- Normaal 10 (na 1.5 uur liggen) / 6 (na 1.5 uur staan)
| < Vorige | Volgende > |
|---|