 |
|
|
Acute mono- of oligo-artritis
Inleiding:
Artritis waarvan de symptomen binnen 24 uur een maximum bereiken. Vaak is de oorzaak
kristaldepositie of infectie, maar acute artritis kan ook uiting zijn van veel
andere reumatische en niet-reumatische ziekten. Voor de diagnostiek en het
therapeutische beleid kan de deskundigheid van een ervaren reumatoloog niet
gemist worden. In alle gevallen is het wenselijk een gewrichtspunctie te verrichten.
Anamnese:
- Infecties: SOA, intraveneus drugsgebruik, tbc,
invasieve diagnostische en therapeutische interventies, huidlesies, tekenbeet
al dan niet gevolgd door erythema chronicum migrans, contact met parvovirus via
ziek kind, prodromale hepatitis, oudere patiënt met co-morbiditeit en/of gewrichtsprothesen.
- Voorafgaande SOA of maagdarminfectie (M. Reiter en reactieve artritis).
- Eerdere acute gewrichtsontstekingen: jicht en
pseudo-jicht, GO, acuut reuma, hemofilie, sikkelcelziekte, reactieve artritis.
Preëxistente gewrichtsziekte?
- Medicatie: diuretica (kristaldepositie),
corticosteroïden (aseptische botnecrose).
Lichamelijk onderzoek:
Kenmerken en lokalisatie van artritis: podagra, sternoclaviculair (drugs), sacro-iliacaal
(postpartum, tbc), heup (corticosteroïden), kunstgewricht.
Huiddefecten, exantheem, cellulitis, hartgeruis, écoulement, tophi, erythema nodosum (acute
sarcoïdose). Koorts, tekenen van sepsis.
Laboratorium- en verder onderzoek:
- Gewrichtspunctie:
materiaal snel labwaarts voor Gramkleuring, ZN, GO en (an)aërobe kweek;
materiaal in EDTA voor kristalonderzoek met polarisatie-microscoop (aantal
leukocyten en biochemische bepalingen in gewrichtsvocht leveren geen nuttige informatie).
- Onderzoek
op indicatie: BSE, bloedbeeld, glucose, nierfunctie, uraat,
volledig urineonderzoek. Kweken: keel, urethra, cervix, huiddefect, urine,
faeces, bloed. Serologie: Borrelia, Salmonella, Yersinia, Campylobacter.
- Röntgenfoto's (van gewrichten) zijn in de
eerste 10-14 dagen niet zinvol.
Beleid/therapie:
- Bij infectie: gerichte antibiotica; (dagelijkse)
drainage van het gewricht na consultatie reumatoloog of orthopedisch chirurg.
- Bij jicht of pseudo-jicht (uraat- of Ca-pyrofosfaatkristallen):
- NSAID's (niet bij creatinineklaring < 40 ml/min), b.v. Indometacine 6 d.d. 25 mg
eerste dag, daarna dosis verminderen of naproxen 2 dd 500 mg. Bij
nierinsufficiëntie: colchicine (eerste dag: 0,5 mg ieder uur tot maximaal 4 mg
of eerder stoppen bij diarree en/of maagdarmintolerantie. Vervolgens: 3 dd 0,5
mg).
- intra-articulair corticosteroïden na consultatie reumatoloog
- tijdens acute jichtaanval geen allopurinol geven.
referenties
Goldenberger DL. Septic arthritis. Lancet 1998;351:197.
Baker DG, et al. Acute monoarthritis. N Engl J Med 1993;329:1013.
index diversen
| |
