Reanimatie
Shock
Acute Dyspnoe
Bewustzijndaling
Acute pijn op de borst
Acute buikpijn
Cardiologie
Vasculaire calamiteiten
Bloedingen
Longziekten
Gastroenterologie
Hematologie
Endocrinologie
Nefrologie
Electrolystoornissen
Zuurbase-stoornissen
Intoxicaties
Bacteriele infecties
Tropengeneeskunde
AIDS
Neurologie
Diversen

Acute dunne darm ischemie

Oorzaken:

Arteriële trombose of embolie, vasculitis, mesenteriaal trombose. Abdominaal aneurysma.

Anamnese:

Acute hevige buikpijn, aanvankelijk soms koliekachtig en gelokaliseerd rond de navel, later meer continue pijn door de hele buik. Soms bloedverlies per anum.

Lichamelijk onderzoek:

Aanvankelijk geen afwijkingen, soms geringe pijn bij palpatie. Na 6 tot 8 uur progressie: opzetten van de buik, koorts, tachycardie, hypotensie. Na 12 tot 24 uur: ileus en peritonitis.

Laboratoriumonderzoek:

Leukocytose, geringe amylaseverhoging, later metabole acidose (bloedgasanalyse, lactaat).

Verder onderzoek:

  • X-buikoverzicht: kan in het begin normaal zijn, later uitgezette dunne darmlissen, eventueel met "thumb-printing". Soms gas in de darmwand of in de vena porta.
  • Door angiografie kan in de vroege fase een onderscheid worden gemaakt tussen een vaatafsluiting of non-occlusieve ischemie.
  • Consult chirurg.

Beleid/therapie:

Laparotomie binnen 6 uur na begin van symptomen. In een vroeg stadium kan bij operatie de darmschade nog reversibel zijn bij revascularisatie (embolectomie, thrombusverwijdering, bypass of graft). Bij transmurale infarcering is een uitgebreide resectie vaak onvermijdelijk.

Acute ischemische colitis

Anamnese:

Meestal oudere patiënt. Oorzaak: ischemie op basis van "low flow state", b.v. na een hartinfarct. Symptomen: acute krampende buikpijn met bloederige diarree.

Lichamelijk onderzoek:

Meestal in het begin weinig afwijkingen. Normale peristaltiek, geringe pijn bij palpatie van de buik.

Laboratoriumonderzoek:

Meestal duidelijke leukocytose. Later ook verhoging van BSE en daling van het Hb.

Verder onderzoek:

  • X-buikoverzicht: eventueel uitgezet colon met "thumb printing". Soms gas in de wand (pneumatosis).
  • X-colon (met barium): typisch zijn segmentale afwijkingen (flexura lienalis), rectum is vrij.
  • Endoscopie: soms nodig voor DD (rectum normaal?).

Beleid/therapie:

  • Observatie.
  • Niets per os, vochtsuppletie per infuus
  • Eventueel pijnstilling.
  • Beeld verbetert meestal in enkele dagen. Acute colectomie alleen bij progressie tot transmurale necrose leidend tot peritoneale prikkeling.
referenties
Eldrup-Jorgensen J, et al. Abdominal vascular catastrophes. Surg Clin North Am 1997;77:1305.
Benjamin E, et al. Acute mesenteric ischemia: pathophysiology, diagnosis and treatment. Dis Month 1993;39:131.
Toursarkissian B, et al. Ischemic colitis. Surg Clin North Am 1997;77:461.

index gastroenterologie