Reanimatie
Shock
Acute Dyspnoe
Bewustzijndaling
Acute pijn op de borst
Acute buikpijn
Cardiologie
Vasculaire calamiteiten
Bloedingen
Longziekten
Gastroenterologie
Hematologie
Endocrinologie
Nefrologie
Electrolystoornissen
Zuurbase-stoornissen
Intoxicaties
Bacteriele infecties
Tropengeneeskunde
AIDS
Neurologie
Diversen

Oesofagusperforatie

Anamnese:

Therapeutische endoscopie gehad (oesofagusdilatatie, introductie endoprothese; meest voorkomende oorzaak)? Hevig braken (Boerhaave-syndroom, zeldzaam)? Symptomen mediastinitis: hevige pijn op de borst, kortademigheid, koorts?

Lichamelijk onderzoek:

Koorts, tachycardie. Eventueel subcutaan emfyseem in de hals en pleuravocht.

Laboratoriumonderzoek:

Leukocytose.

Verder onderzoek:

  • X-thorax: mediastinumverbreding, lucht in mediastinum, subcutaan en in de prevertebrale ruimte. Eventueel pleuravocht. Een normale thoraxfoto sluit een perforatie niet uit.
  • X-oesofagus met waterig contrast (bij Boerhaave-syndroom meestal scheur distaal links).
  • CT van het mediastinum bij verdenking mediastinaal abces (late manifestatie).

Beleid/therapie:

  • Bij vroege herkenning van een iatrogene perforatie meestal conservatieve behandeling mogelijk:
    - niets per os
    - infuus
    - antibiotica volgens vigerend beleid (denk aan anaeroben).
    - continue suctie aan een katheter met zij-openingen, die gepositioneerd is ter plaatse van de perforatieplaats.
  • Bij vroegtijdige herkenning van een perforatie in een maligne stenose direct proberen de perforatie-opening af te sluiten met endoprothese.
  • Bij sterk gecontamineerd mediastinum (spontane perforatie, late herkenning van iatrogene perforatie) en bij perforatie naar de pleuraholte of het peritoneum: acute chirurgie (meestal tijdelijke afleiding naar de hals nodig).

Maag- of darmperforatie

Anamnese:

Acute hevige pijn in de buik.

Lichamelijk onderzoek:

Tachycardie, eventueel hypotensie. Stille buik. Diffuse peritoneale prikkeling.

Laboratoriumonderzoek:

Leukocytose. Amylase (DD acute pancreatitis).

Verder onderzoek:

  • X-buikoverzicht (staand of in linkerzijliggingmet horizontale stralenrichting): lucht onder de diafragmakoepels? (Meestal beter te zien op X-thorax).
  • Bij twijfel op grond van onduidelijk klinisch beeld of een niet-diagnostische overzichtsfoto: echografie (diverticulitis?, cholecystitis?). Eventueel foto met waterig contrast.
  • Consult chirurg.

Let op:

Bij verdenking perforatie: nooit barium gebruiken! nooit endoscopie!

Beleid/therapie:

Acute laparotomie.

referenties
Michel L, et al. Esophageal perforation. Ann Thor Surg 1982;33:203.
Espinoza R, et al. Traumatic and nontraumatic perforation of hollow viscera. Surg Clin North Am 1997;77:1291.

index gastroenterologie