Oesofagusperforatie
Anamnese:
Therapeutische
endoscopie gehad (oesofagusdilatatie, introductie endoprothese; meest
voorkomende oorzaak)? Hevig braken (Boerhaave-syndroom, zeldzaam)? Symptomen
mediastinitis: hevige pijn op de borst, kortademigheid, koorts?
Lichamelijk onderzoek:
Koorts,
tachycardie. Eventueel subcutaan emfyseem in de hals en pleuravocht.
Laboratoriumonderzoek:
Leukocytose.
Verder onderzoek:
- X-thorax: mediastinumverbreding, lucht in
mediastinum, subcutaan en in de prevertebrale ruimte. Eventueel pleuravocht.
Een normale thoraxfoto sluit een perforatie niet uit.
- X-oesofagus met waterig contrast (bij
Boerhaave-syndroom meestal scheur distaal links).
- CT van het mediastinum bij verdenking mediastinaal
abces (late manifestatie).
Beleid/therapie:
- Bij vroege herkenning van een iatrogene perforatie
meestal conservatieve behandeling mogelijk:
- niets per os
- infuus
- antibiotica volgens vigerend beleid (denk aan anaeroben).
- continue suctie aan een katheter met zij-openingen, die gepositioneerd is ter plaatse
van de perforatieplaats.
- Bij vroegtijdige herkenning van een perforatie in
een maligne stenose direct proberen de perforatie-opening af te sluiten met
endoprothese.
- Bij sterk gecontamineerd mediastinum (spontane
perforatie, late herkenning van iatrogene perforatie) en bij perforatie naar de
pleuraholte of het peritoneum: acute chirurgie (meestal tijdelijke afleiding
naar de hals nodig).
Anamnese:
Acute hevige pijn in de buik.
Lichamelijk onderzoek:
Tachycardie,
eventueel hypotensie. Stille buik. Diffuse peritoneale prikkeling.
Laboratoriumonderzoek:
Leukocytose.
Amylase (DD acute pancreatitis).
Verder onderzoek:
- X-buikoverzicht (staand of in linkerzijliggingmet
horizontale stralenrichting): lucht onder de diafragmakoepels? (Meestal beter
te zien op X-thorax).
- Bij twijfel op grond van onduidelijk klinisch
beeld of een niet-diagnostische overzichtsfoto: echografie (diverticulitis?,
cholecystitis?). Eventueel foto met waterig contrast.
- Consult chirurg.
Let op:
Bij verdenking perforatie: nooit barium gebruiken! nooit endoscopie!
Beleid/therapie:
Acute laparotomie.
referenties
Michel L, et al. Esophageal perforation. Ann Thor Surg 1982;33:203.
Espinoza R, et al. Traumatic and nontraumatic perforation of hollow viscera. Surg Clin
North Am 1997;77:1291.
index gastroenterologie